İsrail İle Normalleşme Yarışı

Arap dünyasında İsrail ile normalleşme yarışı sürüyor. Müzakerelere ABD öncülük ediyor.
Arap dünyasında İsrail ile normalleşme yarışı sürüyor. Müzakerelere ABD öncülük ediyor.

Önce Birleşik Arap Emirlikleri, ardından Bahreyn, Sıradaki kim olacak? Bana sorarsanız Suudi Arabistan… Arap dünyasında İsrail ile normalleşme yarışı sürüyor.

Bugünlerde ABD’nin aracılığıyla İsrail ve Arap ülkeleri arasında, tarihte benzeri görülmemiş bir yakınlaşma yaşanıyor. Filistinliler ise bu yakınlaşmayı ihanet olarak yorumluyor. 

Normalleşmeyi taraf ülkelerin dış politikaları açısından yorumlayalım.

BAE bayrağı

Birleşik Arap Emirlikleri

  1. Libya’da Mısır ve Rusya ile beraber Hafter’in tarafını destekliyor. 
  2. IŞİD’in ülkesinde güçlenmesini istemediği için ABD ile devamlı olarak koordineli halde.
  3. Suriye’de ABD ile ortak hareket ederek PYD ile yakın ilişkiler içinde.
  4. Sisi yönetimiyle iyi ilişkiler içinde. 
  5. Yemen’de Suudi Arabistan ile artık eskisi gibi fikir birliğine sahip değil. Farklı politikalar izliyorlar. Kimi zaman silahlandırdıkları gruplar arasında çatışmalar bile oluyor. 
  6. İran’ın ideolojik yayılmacı politikalarını tehdit olarak görüyor.

Bahreyn Bayrağı

Bahreyn

  1.  İran ile yaşanan mezhepsel gerilimler ve Bahreyn’de bazı İran yanlısı grupların protestolar ve çeşitli eylemler düzenliyor olması, ülkenin güvenlik endişelerini artırıyor. 
  2. Bahreyn siyasetinde Suudi Arabistan’ın tesiri büyük. 2018 sonunda Suudi Arabistan öncülüğünde Kuveyt ve BAE, Bahreyn’e 10 milyar dolarlık yardımda bulundu.
  3. Arap Baharı’nın krallık topraklarına sıçramamasından emin olunması isteniyor. Suriye ve Irak’tan iyi çıkarımlar yapılmış durumda.
  4. IŞİD’e karşı mücadele eden ülkeler arasında önemli bir rol oynadığı için terör örgütünün hedefi olmak istemiyor. ABD ve İsrail ile koordineli hareket etmeyi amaçlıyor.
Suudi Arabistan Bayrağı

Suudi Arabistan

  1. Kurulduğu tarihten beri Türkiye ile çok iyi ilişkileri bulunmamakla beraber son dönemde iki ülke arasında yaşanan gerginlik zirve yapmış durumda. PYD ile yakın ilişkilere sahip.
  2. Suriyeli muhaliflere desteği kestiğinden beri, Türkiye’yi bu sahada yalnız bırakmış durumda.
  3. İran ile yaşanan büyük kriz, Yemen’de kendisini sıcak çatışma olarak gösteriyor. İki tarafın da sıcak savaşa girmeme isteği, İran’ın Husilerle bağlantısını reddetmesine, Suudilerin de bu bağlantıyı gerekçe göstererek savaşa girmemesine yol açıyor.
  4. BAE ile Yemen konusundaki ihtilaf, daha önce de bahsedildiği gibi çatışma ve çözümsüzlük boyutuna ulaşmış durumda.
  5. Ülkenin çoğu Selefi olduğu için IŞİD ideolojisine yakın bir inanca sahip. Bu anlamda ABD ve İsrail gibi istihbarat birimleri kuvvetli ülkelerle koordineli olmak mecburiyeti hissediyorlar.
İsrail Bayrağı

İsrail

  1. İran ile olan gerginlik hat safhada. Sınırlarında bulunan Hizbullah tehdidi ve Gazze’deki mevcut Hamas liderliğinin İran ile çok sıkı ilişkiler içinde olması büyük bir güvenlik tehdidi olarak görülüyor.
  2. Suriyeli muhaliflere sağlanan destek çekilerek bu konuda Türkiye yalnız bırakıldı. Suriye’de düzenlenen operasyonlarda doğrudan Esad rejimi hedef alınmıyor. Bölgedeki İran bağlantılı milisler hedef tahtasında.
  3. Sina’da IŞİD tehdidi yıllardır sonlandırılamıyor. Mısır Ordusuna verilen lojistik ve teknik destek, yakın bir zamanda askeri bir desteğe dönüşme potansiyeline sahip. Zira Sina Yarımadası İsrail için güvenlik bakımından oldukça önemli. Buradaki tüneller sayesinde Gazze’ye geçiş oluyor.
  4. Suudi Arabistan, BAE ve Bahreyn gibi petrol zengini ülkeler, İsrail’de hiç petrol kaynağı bulunmaması sebebiyle, ticari yönden de önem sarf ediyor. Daha önce İsrail’in Kuzey Irak Bölgesel Kürt Yönetimi’nden petrol satın aldığı biliniyordu.
  5. Filistin konusunda bazı Arap ülkelerinin kesin kararlılığından bazı tavizler vermesi, bu konudaki derin anlaşmazlığın sonunu getirmiş durumda.
Amerika Birleşik Devletleri Bayrağı

Amerika Birleşik Devletleri

  1. Amerika Birleşik Devletleri’nin Ortadoğu siyaseti için İsrail ile Arap ülkelerinin yakınlaşması oldukça mühim. Özellikle Rusya’nın tarihinde ilk kez sıcak denizlere indiği bu dönemde, bölgede tek başına kalmak istemeyen Birleşik Devletler, ittifaklarının arasındaki ilişkilerin geliştirilmesi yönünde çaba harcıyor.
  2. Trump’ın Ortadoğu’dan çekilme söylemleri gerçekçi değil. ABD’nin hali hazırdaki şartlarda Ortadoğu’dan askerlerini çekmesi, IŞİD’in ve İran’ın güçlenmesi anlamına gelecek. Bu durumda işler kontrolden çıkabilir.
  3. PYD için yalnızca kendileri destek vermek istemiyor, bu proje için müttefiklerinin de desteğini almak istiyorlar. Ancak NATO’daki ortağı Türkiye’nin baş düşmanı olan örgüt için diğer dostlarından yardım alarak yükünü hafifletmeyi amaçlıyor.
  4. Dolayısıyla ABD müttefiki Arap ülkeleri arasında İsrail ile normalleşme yarışı hızlanarak devam edecektir.
Sudan Bayrağı
  1. ABD arabuluculuğu ile gerçekleşen barış anlaşmasıyla beraber, Sudan ABD’nin teröre yardım eden ülkeler listesinden çıkartıldı.
  2. Sudan, Hizbullah’ı terör örgütü olarak tanıdı.
  3. Hamas barış anlaşmasını kınadı.
  4. Sudan yaptığı anlaşma ile zorda olan ekonomisinin düzeltilmesini amaçlıyor. Terör mağdurlarına yapacakları ödeme (yaklaşık 300 milyon $) sembolik bir ödeme.

 

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*