Hasan Sabbah Kimdir? Tarihteki Önemi

Hasan Sabbah Kimdir? 1046-1054 yılları arasında bir tarihte doğduğu rivayet edilir. İran’da Şii mezhebinin kalelerinden Kum kentinde doğduğu ifade edilir.

Tarihteki Önemi Nedir?

Kendi hayatını anlattığı ve müritlerinin Sergüzeşt-i Seyyidina (Seyidimizin Maceraları) adını verdikleri otobiyografisinde o dönemde Güney Yemen’de hüküm süren Himyeri krallarının soyuna mensup olduğunu, babasının Yemen’den Kufe’ye göç ettiğini, oradan da Kum’a ve Rey şehrine geldiğini ve kendisinin de burada doğduğunu belirtir.

Ebu Ali Kıvamiddun Hasan bin Ali bin İshak et Tusi (kısaca Nizamülmülk) kendisinin Hasan Sabbah’ın Tus’a bağlı bir köyden olduğunu belirtir.

Sabbah’ın babası Ali bin Muhammed Şii mezhebinin önde gelen isimlerinden biridir. Oğlunun eğitimiyle yakından ilgilenir, özellikle felsefî ilimler, kelâm, mantık, fıkıh ve riyaziyyat ilimlerinde köklü bilgi kazanmasını sağlamıştır.

Dini çalışmalarını geliştirmek için Fatimiler’in hakim olduğu Kahire’ye gitmiştir.

Bir iddiaya göre Nizamülmülk ve Ömer Hayyam ile arkadaş olan Sabbah, Nizamülmülk’ün vezir olduktan sonra kendisine ilettiği valilik teklifini reddeder. Bu durumdan ötürü sarayda kötü bir üne sahip olur ve Mısır’a kaçmak durumunda kalır.

3 sene Mısır’da kalan Sabbah muhtemelen Bedr el-Cemali (Fatimi Devleti veziri) ile aralarındaki bir ihtilaf sebebiyle Kuzey Afrika’ya sürülmüş, Sonra da Suriye’ye ulaşmıştır. 10 Haziran 1081’de İsfahan’a gelmiş olan Hasan Sabbah dokuz sene boyunca “davet” in hizmetinde İran’ı dolaşmıştır.

İran’a döndüğünde Selçuklu sarayında yüksek bir memuriyetle işe başlaması bu iddianın pek de gerçekçi olmadığını gösterir. Bu dönemde ünlü Büyük Selçuklu veziri Nizamülmülk’ün emrinde, O’nunla beraber çalışır.

Sonrasında kesin olarak bilinen ise Hasan Sabbah’ın yoğun dini çalışmalarından sonra örgütlenmeye başladığı ve Alamut kalesini ele geçirip burada üslenmesidir. Söz konusu kalede rivayete göre 2000 müridi yaşar. Dönemin ileri gelenlerine yönelik suikastleri işletmek için fedailerine haşhaş vererek (bu daha çok muhalifleri tarafından uydurulduğu söylense de) onların zihinlerini kontrol ettiği bilinmektedir. Bu yüzden örgütün adı Haşhaşiler olarak bilinir.

Ubisoft’un ünlü oyunu ve devamında filmi çekilen Assasins Creed serisinin ilham kaynağı da Haşhaşiler olmuştur.

Mayıs 1124’te hastalanıp yatağa düşen Hasan Sabbah, ölümünün yaklaştığını düşünerek halefi olması için Lemeser Kalesi komutanı Kiya Buzrug Ummid’i seçti. Ebu Ali’yi sağına oturttu ve kendisini misyonerlik faaliyetlerinin başına getirdi. Kasranlı Adem’in Oğlu Hasan’ı sağına ve ordularının komutanı Kiya Ebu Cafer’i de önüne oturttu ve onlara imamın gelip devletin başına geçeceği güne dek Kiya Buzrug Ummid’in liderliğinde uyum içinde çalışmalarını salık verdi. Ve 23 Mayıs 1124 Cuma günü öldü.

Kaynak 1, Kaynak 2

Daha fazla haber için tıklayınız. 

 

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*